Home › Stemmen › Jeugdpsycholoog

Stem van een jeugdpsycholoog

Een psycholoog van vijftig met twintig jaar ervaring in jeugd-GGZ. Zij ziet adolescenten met genderonvrede en spreekt over wat haar vak verloor toen de richtlijn ophield met vragen stellen.

Wie spreekt

Ik werkte vijftien jaar in de jeugd-GGZ voordat genderonvrede de meest besproken klacht werd in mijn wachtkamer. De meisjes die ik nu zie — want het zijn vooral meisjes — vertonen patronen die ik herken van eerdere golven: anorexia in de jaren negentig, automutilatie rond 2010, dissociatieve identiteit ervoor. Dezelfde leeftijd, dezelfde groepsdynamiek, dezelfde co-morbiditeit. Alleen heet het nu een identiteit en mag ik er minder over zeggen.

Wat zij ziet

Een meisje van vijftien die zegt dat ze trans is, vertelt mij vaak in dezelfde sessie ook over trauma, autisme, een eetstoornis, een sociale fobie. Vroeger zou ik die dingen in samenhang behandelen. Nu wordt mij gevraagd om de genderclaim los te koppelen en als feit te accepteren, terwijl alle andere klachten als comorbiditeit gelden. Dat is klinisch onhoudbaar. Identiteit ontwikkelt zich pas voorbij de adolescentie. Een veertienjarige weet wat ze voelt — maar niet wie ze is.

Wat blijft staan

De richtlijn dwingt mij niet te bevestigen. De cultuur wel. Een collega die te veel vragen stelt, krijgt klachten. Een ouder die om exploratie vraagt, wordt verwezen. Ik blijf vragen stellen omdat dat mijn vak is. Maar ik zie collega’s die afhaken, omdat ze niet meer weten hoe ze zorg moeten geven zonder beschuldigingen.

Wat ik nu zou willen

Een richtlijn die exploratieve psychotherapie als eerste stap erkent, niet als conversietherapie. Een beroepsvereniging die collega’s beschermt die niet onmiddellijk affirmeren. En de erkenning dat een diagnose stellen iets anders is dan een claim aannemen.