Detransition Diaries — wat Jennifer Lahl met acht getuigenissen blootlegt

Een documentaire uit 2022, een boek uit hetzelfde jaar, acht uitvoerige interviews. Detransition Diaries laat zien wat er ontbreekt aan het affirmatiemodel: serieus onderzoek naar wat er onder de dysforie ligt.

Jennifer Lahl is in de Verenigde Staten een bekende naam in bio-ethische kringen. Als oprichter van het Center for Bioethics and Culture werkte ze eerder aan documentaires over draagmoederschap, ei-donatie en commerciële IVF. In 2022 verscheen Detransition Diaries — een film van 81 minuten waarin acht jonge Amerikanen die een medische transitie weer hadden stopgezet, vertelden wat hen was overkomen. Datzelfde jaar bracht ze samen met Kallie Fell het gelijknamige boek uit, met uitgebreidere transcripties en achtergrond.

Acht verhalen, één refrein

De acht geïnterviewden zijn zeven vrouwen en één man, in leeftijd variërend van begin twintig tot midden dertig. Wat ze gemeen hebben: een transitie die begon in de adolescentie of vroege volwassenheid, een snelle medische escalatie nadat ze zich bij een kliniek meldden, en achteraf de overtuiging dat de behandelaars de onderliggende klachten niet hebben behandeld of zelfs niet hebben onderzocht.

Comorbiditeit komt in vrijwel elk interview terug. Eetstoornissen, OCD, autisme, sexueel misbruik in de jeugd, complexe trauma's, dissociatie. Bij geen van de acht heeft de kliniek deze geschiedenis serieus uitgevraagd voordat hormonen en operaties werden goedgekeurd. De Nederlandstalige bespreking van Detransition Diaries noemt het patroon expliciet: een 'one-size-fits-all'-benadering waarbij elke variant van psychisch lijden bij een transgender-identificatie automatisch tot dezelfde medische route leidde.

De rol van Helena Kerschner en Cat Cattinson

Twee namen die in het project regelmatig terugkeren zijn Helena Kerschner en Cat Cattinson. Beiden waren al actief in de detransitie-gemeenschap voordat ze met Lahl spraken. Hun gedetailleerde reconstructies — Kerschner kreeg testosteron als 18-jarige na één telefonisch consult, Cattinson kreeg het na zes weken — vormen het tegenwicht voor de standaardlezing van Amerikaanse genderklinieken dat er sprake zou zijn van uitvoerige psychologische screening.

Een methode die in Europa navolging kreeg

Lahl was niet de eerste die detransitioners filmde, maar wel een van de eersten die meerdere getuigenissen in één werk samenbracht. Drie jaar later volgde de Franse documentairemaker Sophie Robert haar voorbeeld met een productie die specifiek de Europese situatie in beeld bracht. De documentaire Detransitioners — Europese tragedie uit 2025 spreekt detransitioners uit Frankrijk, België en Nederland en laat zien hoe het patroon dat Lahl in 2022 vastlegde, één-op-één terugkomt op dit continent.

Robert had eerder al de trilogie Mauvais Genre gemaakt — een driedelige serie over de affirmatieve genderzorg in Frankrijk. De bespreking van Mauvais Genre documenteert hoe de behandelpraktijken die Lahl in Amerika identificeerde, in Franse universiteitsziekenhuizen vrijwel identiek zijn.

Reactie van de gendergeneeskunde

WPATH, USPATH en de American Academy of Pediatrics hebben Detransition Diaries genegeerd. Geen recensie, geen weerlegging, geen poging om de gefilmde patiënten alsnog te horen. Lahl beschrijft in interviews hoe ze meermaals genderklinieken benaderde voor wederhoor — een gangbare procedure bij documentaires — en consequent werd genegeerd of geweigerd. Datzelfde patroon zien Britse onderzoekers als Hannah Barnes bij Tavistock en Zweedse journalisten bij Karolinska.

Wat het werk specifiek maakt

Veel detransitiemateriaal wordt geframed als activisme — pro of contra. Detransition Diaries vermijdt die framing door uitsluitend de patiënten zelf aan het woord te laten, in lange takes, zonder voice-over. Het resultaat is een document dat zich slecht laat wegredeneren: geen abstracte statistieken, geen 'critic claims', maar uren beeld van mensen die concreet beschrijven welke behandeling ze kregen, hoe lang die duurde, wat er werd verteld en wat er werd nagelaten.

Voor Nederlandse ouders die zich afvragen wat hun kind te wachten staat in Amsterdam of Leiden, is het materiaal direct relevant. De Amerikaanse 'gender-affirming care'-richtlijnen waar Lahls geïnterviewden onder vielen, zijn de internationale standaard waarop het Nederlandse protocol mede is gebaseerd. De verschillen in praktijk zijn kleiner dan clinici hier suggereren — iets wat het toenemend aantal Nederlandse detransitiestemmen inmiddels onafhankelijk bevestigt.

Beschikbaarheid

Detransition Diaries is via het Center for Bioethics and Culture digitaal te bekijken. Het boek is verschenen bij Bombardier Books en is internationaal verkrijgbaar. Lahl en Fell publiceerden in 2024 een vervolgwerk, The Reality Of Detransitioners, dat tien nieuwe getuigenissen toevoegt aan het oorspronkelijke materiaal.