Detrans Awareness Day in Washington — zeventig detransitioners in één ruimte
Sinds 2023 reizen ze jaarlijks naar de Amerikaanse hoofdstad. Voor de meesten is het de eerste keer dat ze in levenden lijve iemand anders ontmoeten die dezelfde weg terugliep.
Op 12 maart 2023 stond een groep van ongeveer zeventig mensen op de stoep van het Capitool in Washington D.C. Geen artsen, geen activisten in beroepskleding, geen politici — gewone twintigers en dertigers die jaren eerder een medische transitie waren begonnen en weer waren gestopt. De bijeenkomst was opgezet als 'Detrans Awareness Day' en herhaalt zich sindsdien elk voorjaar. Wie de filmpjes en getuigenissen achteraf bekijkt, ziet steeds hetzelfde: deelnemers die zeggen dat ze hier voor het eerst niet de uitzondering waren.
Een groep die officieel niet zou bestaan
Volgens de officiële lezing van WPATH, GenderTeam Amsterdam en de meeste westerse genderklinieken is detransitie zeldzaam, meestal sociaal van aard en zelden gevolg van spijt. De cijfers waarmee dat wordt onderbouwd komen uit follow-up onderzoek dat tussen de 30 en 60 procent uitval kent en stopt zodra de patiënt niet meer terugkomt op de polikliniek. Dat is precies de groep die in Washington bijeenkomt: mensen die zich niet meer melden bij de kliniek die hen behandelde, omdat ze het vertrouwen kwijt zijn.
De bijeenkomst trok in 2023 zeventig deelnemers, in 2024 ruim honderd, in 2025 opnieuw meer. Het verslag van de eerste editie beschrijft hoe verschillende deelnemers vertelden nog nooit eerder een andere detransitioner persoonlijk te hebben ontmoet — alleen online, in afgesloten Reddit- en Discord-groepen.
Wat de deelnemers vertellen
De verhalen die op podia en in interviews worden gedeeld, lopen verrassend parallel. Een meerderheid begon de transitie als tiener of jongvolwassene, vaak na een korte periode van online identificatie. Veel deelnemers hadden onbehandelde trauma's, autisme, eetstoornissen of homoseksuele aantrekking die thuis of in de vriendengroep niet welkom was. De gendertransitie werd door behandelaars vrijwel direct geaccepteerd als het juiste antwoord op hun klachten — andere verklaringen werden zelden serieus onderzocht.
Wie de individuele getuigenissen wil nalezen kan terecht bij de verzamelde persoonlijke verhalen, waarin Nederlandse en internationale ervaringen naast elkaar staan. Het patroon dat in Washington wordt benoemd, is in die verhalen één op één herkenbaar.
Waarom een fysieke bijeenkomst telt
Online communities zoals r/detrans zijn al jaren actief en tellen inmiddels tienduizenden leden. Toch noemen deelnemers de fysieke ontmoeting in Washington fundamenteel anders. Een gesprek met iemand wiens stem definitief is verlaagd, wiens borstweefsel definitief weg is, of wiens vruchtbaarheid verloren is, laat zich niet wegklikken. De snelgroeiende detransitie-gemeenschap documenteert hoe deze fysieke ontmoetingen sinds 2023 ook in het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk en Zweden navolging krijgen.
Mediablinde vlek
De Amerikaanse mainstream pers heeft de bijeenkomst grotendeels genegeerd. Reuters, AP, NYT en CNN besteedden in 2023 geen artikel aan de eerste editie. Lokale Washingtonse media volstonden met korte vermeldingen. Dat contrast met de uitvoerige verslaggeving rond Pride-evenementen wordt door deelnemers expliciet benoemd. De Britse journalist Hannah Barnes (BBC Newsnight, later The New Statesman) en de Amerikaanse Lisa Selin Davis behoren tot de weinigen die het patroon wel hebben opgeschreven.
Voor Nederlandse clinici betekent dit iets concreets. De groep waarvan in Nederland routinematig wordt gezegd dat hij "verwaarloosbaar klein" is, vult in Washington jaarlijks een zaal. De verhalen daar zijn niet abstract — ze zijn afkomstig van mensen die exact het traject hebben doorlopen dat in Amsterdam en Leiden nog steeds wordt aangeboden, vaak inclusief puberteitsremmers vanaf twaalf en hormonen vanaf zestien.
Wat de komende edities laten zien
De vierde editie in maart 2026 zal naar verwachting opnieuw groeien. Organisatoren melden dat steeds meer deelnemers uit Europa overkomen, waaronder Nederlanders. Zolang Nederlandse genderklinieken weigeren onafhankelijk follow-uponderzoek toe te staan en zolang de Inspectie Gezondheidszorg geen audit uitvoert op de uitvalcijfers, blijft Washington een van de weinige plekken waar het werkelijke aantal mensen achter de statistieken zichtbaar wordt.